Pantano de El Chorro: waar het turkooisblauwe water de rotswanden raakt

Voordat de Caminito del Rey beroemd werd, was de Pantano de El Chorro de eigenlijke reden om naar deze streek te komen. Een drieledig merensysteem met een bijna alpiene uitstraling, ingebed in een rotslandschap dat ergens tussen de Provence en Patagonië lijkt te liggen. Turkoois het water, okerkleurig de rotsen, donkergroen de dennen ertussen – in de zomer ogen de stuwmeren als een visuele belofte: precies hier moet het koel zijn, hier moet schaduw zijn.

Drie stuwmeren liggen hier dicht bij elkaar. Het Embalse del Conde de Guadalhorce is het oudste, voltooid in 1921, en gaf de vallei haar eerste waterkrachtcentrale. Het Embalse de Guadalteba kwam er in 1971 bij, om het groeiende Málaga van drinkwater te voorzien. Het Embalse de Guadalhorce ten slotte, voltooid in 1973, vangt tegenwoordig samen met het Guadalteba het hoogwater op en is via een dubbele dam ermee verbonden. Daarbij komt het kleine Embalse de Gaitanejo aan de rand van de kloof – waterbeheer als Andalusisch industrieel monument.

Wie een dag langer de tijd heeft dan voor de Caminito, kan die het beste hier doorbrengen. De Pantano is de ideale plek om de regio te leren kennen voordat je de volgende dag de loopbruggen betreedt – uitkijkpunten over de kloof, lichte wandelingen langs het water, picknickplekken onder pijnbomen en een van de belangrijkste klimgebieden van Europa direct aan de rotswanden.

Drie stuwmeren, één geschiedenis: hoe de vallei aan haar water kwam

Van waterkrachtcentrale in 1921 tot drinkwaterreservoir vandaag

De geschiedenis van de stuwmeren van El Chorro begint rond 1900. De Spaanse ingenieur Rafael Benjumea, later Conde de Guadalhorce, plande een waterkrachtcentrale in de Gaitanes-kloof, die de regio van elektriciteit moest voorzien. Voor de bouw was niet alleen een dam nodig, maar ook een bevoorradingspad langs de loodrechte rotswanden – de latere Caminito del Rey. Stuwmeren en wandelpad zijn dus verwant, van dezelfde oorsprong en hetzelfde tijdperk.

Het eerste meer, het Embalse del Conde de Guadalhorce, kwam in 1921 gereed. Koning Alfonso XIII opende het – dezelfde koning die daarbij ook het smalle onderhoudspad op de rotswanden beliep en er zijn naam aan gaf. De waterkrachtcentrale voorzag de vallei van energie, het stuwmeer bevloeide de velden van de Guadalhorce-vallei. De regio veranderde ingrijpend: van een ontoegankelijk kloofgebied werd het een moderne industriële locatie.

De bouw van de latere stuwmeren vanaf 1971 dwong hele dorpen om te verdwijnen. De bewoners van Peñarrubia en het spoorwegstation Gobantes werden verplaatst – velen verhuisden naar Santa Rosalía in Málaga of zelfs naar Catalonië. Jaarlijks herinnert een bedevaart ter ere van de Virgen del Rosario aan het verlaten thuisland. Ook de spoorlijn moest worden verlegd: 12,6 kilometer nieuw tracé, waarvan 8,3 kilometer door vier tunnels, plus 28 kilometer nieuwe wegen. Een reuzenklus waarvan de sporen tot op vandaag bepalen hoe je door de vallei reist.

Wat je bij het stuwmeer kunt beleven: uitzicht, wandelen, klimmen

Van de Mirador del Conde tot de rotsrand

Het bekendste uitkijkpunt is de Mirador del Conde – een platform direct boven het Embalse del Conde de Guadalhorce, van waaraf het hele merensysteem te overzien is. Wie de Caminito del Rey de volgende dag wandelt, doet er goed aan hier even te stoppen: van bovenaf zie je wat beneden pas de wandeling over de loopbruggen onthult. De rotswanden, die later onder je voeten wegzakken, torenen hier machtig op. De kloof wordt begrijpelijk.

Rond de meren zijn er lichte wandelingen die als ideale voorbereidingsdag functioneren. De benen warmen op, de ogen wennen aan het rotslandschap, zonder dat de volle concentratie op de Caminito-loopbruggen al nodig is. Drie routes zijn bijzonder de moeite waard:

El Chorro als klimgebied: een van de belangrijkste plekken van Europa

Duizend routes langs de rotswanden van de kloof

Wat veel dagjesmensen niet weten: de rotswanden rond de Pantano de El Chorro behoren tot de belangrijkste klimgebieden van Europa. Meer dan duizend routes zijn hier geopend, van beginnerswanden tot routes in de negende graad. De kalkrotsen bieden vaste steen, goede verankeringspunten en een klimaat dat klimmen van oktober tot mei mogelijk maakt – in de zomer is het meestal te heet.

Het klimgebied is onderverdeeld in meerdere sectoren: Las Encantadas, Los Cotos, Frontales – namen die onder Europese klimmers klinken als een keurmerk. De beroemdste lijn is „Poema de Roca” in de sector Los Cotos, een meerpitchroute die meer dan 200 hoogtemeters overbrugt. Wie klimt, overnacht meestal op camping La Garganta direct bij het station El Chorro of in een van de kleine pensions in het dorp – de hele lokale economie leeft meer van het klim- dan van het Caminito-toerisme.

Ook wie niet zelf klimt, ziet de sport hier voortdurend: vanaf het uitkijkpunt boven de kloof zie je de touwen, de helmen, de kleine gekleurde stipjes tegen de wanden. Wie wil kijken, gaat naar de sector Frontales – de wand is goed zichtbaar vanaf de parkeerplaats en is meestal druk bezocht.

Veelgestelde vragen over de Pantano de El Chorro